Xem xét hành vi cố ý gây thương tích hay phòng vệ chính đáng

Xem xét hành vi cố ý gây thương tích hay phòng vệ chính đáng

2026-03-25 09:04:31 1

Em có một miếng đất khai hoang. Đất này vốn là đất Nhà nước làm đường, chừa ra 15m lưu không, và gia đình em khai hoang phần đất đó để trồng ít cây chuối, nuôi ít cá nhằm tăng gia sản xuất. Em đã làm được khoảng 2 năm. Tuy nhiên, gần đây có nhiều người bắt trộm cá nên gia đình em đóng cọc, giăng rào để tránh bị mất trộm.

Có một hộ dân có đất khẩu gần đó, đất khẩu của họ cách miếng đất em khai hoang khoảng 10m. Nhưng họ lại cho rằng phần đất em khai hoang là của họ, rồi đến phá, không cho em làm. Họ nhổ cọc, chửi bới và ngăn cản. Người chồng còn lái xe lao vào em, xô ngã và bóp cổ, nhận em xuống nước không cho thở. Trong lúc vùng vẫy, em sờ thấy chiếc kìm và dùng nó đánh vào tay ông để ông buông ra, nhưng ông không buông mà còn nhận em xuống sâu hơn.

Khi em ngạt thở quá, theo bản năng em vùng lên, đánh trúng vào trán ông một cái. Lúc đó có người chạy lại kéo ông ra nên em mới ngoi lên thở được. Nhưng chưa kịp thở xong thì ông lại nhận em xuống thêm hai lần nữa. Bà vợ ông thấy vậy liền chạy lại, nắm tóc em trai của em, ghì đầu xuống nước. Mãi đến khi con gái của họ chạy lại can ngăn thì bà mới buông tay. Còn ông vẫn siết cổ em không chịu thả. Khi người dân đến can thì ông mới buông, rồi ngồi chửi một lúc mới lên xe đi viện.

Được biết ông bị khâu 4 mũi ở trán do va chạm với em. Còn em thì bị xây xước khắp người, cổ có vết hằn do bị bóp. Tối hôm đó bố và các anh em có vào xin lỗi, nhưng ông bà đòi kiện. Sáng hôm sau mẹ em lại vào xin lỗi, mong hòa giải. Người chồng có vẻ đồng ý, nhưng bà vợ vẫn viết đơn kiện gia đình em.

Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Tháng Mười, mời bạn tham khảo nội dung tư vấn dưới đây của Chúng tôi:

Theo thông tin anh cung cấp, anh có hành vi gây thương tích cho người hàng xóm (ông A) bằng chiếc kìm, hậu quả khiến cho ông A khâu 4 mũi ở trán. Hành vi gây thương tích cho ông A tùy từng tính chất, mức độ, hoàn cảnh lúc đó sẽ xem xét trách nhiệm tương ứng. 

Hành vi gây thương tích cho người khác nếu được thực hiện do lỗi cố ý có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 134 Bộ luật hình sự 2015:

“Điều 134. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên;

b) Dùng a-xít sunfuric (H2SO4) hoặc hóa chất nguy hiểm khác gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác;

c) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;

d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Phạm tội đối với 02 người trở lên;

e) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

g) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng mình, thầy giáo, cô giáo của mình;

h) Có tổ chức;

i) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

k) Phạm tội trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc;

l) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe do được thuê;

m) Có tính chất côn đồ;

n) Tái phạm nguy hiểm;

o) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

…”

Tuy nhiên, theo thông tin anh cung cấp, nguyên nhân dẫn đến việc anh dùng chiếc kìm đập vào trán ông A gây thương tích được thực hiện trong hoàn cảnh đang bị ông A xâm phạm về tính mạng, sức khỏe: Ông A xông vào bóp cổ và nhấn anh xuống nước, trong lúc vùng vẫy thì anh có sờ thấy chiếc kìm dùng cột dây thép bị rơi trước đó đánh vào tay ông A. Ông A không buông tay mà tiếp tục nhấn anh xuống sâu hơn. Trong lúc vùng vẫy, anh đánh trúng vào trán ông A... Điều 22 Bộ luật hình sự 2015 quy định:

“Điều 22. Phòng vệ chính đáng

1. Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

2. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này”.

Trong trường hợp của anh, hành vi gây thương tích được thực hiện trong hoàn cảnh đang bị ông A xâm phạm tính mạng, sức khỏe. Đặt trong hoàn cảnh bị nhấn đầu xuống nước không thở được, nạn nhân thường không có điều kiện để bình tĩnh lựa chọn chính xác phương pháp, phương tiện thích hợp để chống trả. Trong hoàn cảnh đó, việc chống trả là cần thiết. Mặc dù mức thương tích anh gây ra cho người kia có thể lớn hơn mức thương tích mà anh phải chịu nhưng điều này là cần thiết để bảo vệ sức khỏe, tính mạng đang bị đe dọa của mình.

Với những thông tin mà anh cung cấp, bước đầu có thể nhận thấy rằng trong hoàn cảnh đó, anh có quyền phòng vệ chính đáng. Điều 136 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) có quy định về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội:

“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Đối với 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.

3. Phạm tội dẫn đến chết người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm”.

Tuy nhiên, chỉ được coi là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng khi sự chống trả rõ ràng là quá mức cần thiết và hậu quả là tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% - 60% thì mới bị truy cứu TNHS theo Điều 136 nêu trên.

Ngoài ra, ông A có hành vi hủy hoại tài sản của anh, nếu giá trị tài sản trên 2 triệu đồng có thể bị truy cứu TNHS về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hổng tài sản theo quy định tại Điều 178 Bộ luật hình sự 2015. Đồng thời, hành vi bóp cổ (vẫn để lại vết hằn), làm xây xước hết người và nhấn anh xuống nước tùy từng tính chất, mức độ có thể xem xét trách nhiệm liên quan.

Lưu ý:

Văn bản pháp luật được áp dụng có hiệu lực ở thời điểm tư vấn, liên hệ với Công ty Luật TNHH Tháng Mười để được tư vấn miễn phí và sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp - hiệu quả.

Quý khách hàng vui lòng liên hệ: Điện thoại: (024) 66.558.661 - 0936.500.818 Hoặc gửi về địa chỉ email: congtyluatthang10@gmail.com 

Sự hài lòng của bạn, là thành công của chúng tôi!

Bình luận:

Quý Khách hàng có nhu cầu tư vấn, xin vui lòng để lại thông tin dưới đây cho chúng tôi

Đăng ký email để nhanh chóng nhận được những thông tin pháp lý mới nhất từ chúng tôi