Tôi năm nay 52 tuổi. Năm 1995 xây dựng gia đình và ở chung với bố mẹ chồng. Có hai con trai. Trong thời gian ở cùng bố mẹ chồng, vợ chồng tôi có xây dựng nhà ở trên phần đất của bố mẹ chồng (Đã hứa cho gia đình tôi nửa phía sau). Năm 2018, do tôi có hai con trai nên mua nhà và ra ở riêng. Năm 2019, chồng tôi mất đột ngột. Ngôi nhà trên phần đất bố mẹ chồng tôi đang ở (phần nhiều do công sức vợ chồng tôi làm nên). Hiện nay, cô em chồng tôi ly hôn chồng và về ở với bố mẹ chồng tôi. Tôi xin hỏi phần tài sản (Đất ở) sẽ được xử lý như thế nào theo pháp luật. Bố mẹ chồng tôi có quyền viết di chúc cho con gái không? (Bố mẹ chồng tôi có 3 con 2 trai, 1 gái, chồng tôi là con trai cả., bố chồng tôi có một cô con gái ngoài giá thú).
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Tháng Mười, mời bạn tham khảo nội dung tư vấn dưới đây của Chúng tôi:
.webp)
Thứ nhất, về việc xử lý tài sản là quyền sử dụng đất:
Theo thông tin chị cung cấp, phần diện tích đất chị chung sống cùng bố mẹ chồng sau khi đăng ký kết hôn là mảnh đất thuộc sở hữu của bố mẹ chồng chị, ông bà có hứa cho vợ chồng chị một phần đất. Nếu trên thực tế bố mẹ chồng chị chưa thực hiện thủ tục chia đất và sang tên phần diện tích đất này cho vợ chồng chị thì toàn bộ phần diện tích đất chị nêu trên vẫn được xác định là tài sản thuộc sở hữu của ông bà. Do tài sản này thuộc sở hữu của bố mẹ chồng chị nên ông bà được toàn quyền định đoạt liên quan đến phần đất ở này mà không cần phải có sự đồng ý của các con khi ông bà còn sống.
Trong trường hợp bố mẹ chồng chị mất thì phần diện tích đất thuộc sở hữu của ông bà sẽ trở thành di sản thừa kế và được phân chia theo di chúc (trong trường hợp trước khi mất ông, bà có để lại di chúc hợp pháp) hoặc phân chia theo pháp luật (trong trường hợp ông bà mất không để lại di chúc hoặc có để lại di chúc nhưng di chúc không hợp pháp theo quy định pháp luật).
Trong trường hợp bố mẹ chồng chị mất và không để lại di chúc hoặc có để lại di chúc nhưng di chúc không hợp pháp thì các tài sản thuộc sở hữu của bố mẹ chồng chị sẽ được phân chia theo quy định pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bà. Tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:
“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
…
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
…”
Căn cứ theo quy định nêu trên thì những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người mất bao gồm: bố, mẹ của người mất, vợ, chồng hợp pháp của người mất và tất cả các con gồm cả con đẻ, con nuôi hợp pháp của người mất.
Đối chiếu với trường hợp của chị, trong trường hợp di sản thừa kế của bố mẹ chồng chị được chia theo pháp luật thì khi bố hoặc mẹ chồng chị mất, tài sản chung của ông bà sẽ được chia đôi ½ tài sản thuộc sở hữu của bố chồng chị, ½ tài sản thuộc sở hữu của mẹ chồng chị. ½ di sản của bố chồng chị sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bao gồm: bố, mẹ của ông (nếu còn sống tại thời điểm ông mất); mẹ chồng chị (nếu bà còn sống tại thời điểm ông mất) và 04 người con của ông.
½ di sản của mẹ chồng chị sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹ chồng chị bao gồm: bố, mẹ của bà (nếu còn sống tại thời điểm bà mất); bố chồng chị (nếu ông còn sống tại thời điểm bà mất) và 03 người con của bà.
Đối với việc hưởng di sản thừa kế của chồng chị: Theo thông tin chị cung cấp chồng chị đã mất trước ông bà, do đó nếu di sản thừa kế của ông bà thuộc trường hợp phân chia di sản thừa kế theo pháp luật thì chồng chị vẫn được quyền hưởng di sản. Tuy nhiên, do chồng chị đã mất trước ông bà nên sẽ phát sinh người thừa kế thế vị theo quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự 2015, cụ thể Điều 652 quy định như sau: “Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”
Căn cứ theo quy định nêu trên và đối chiếu với trường hợp của chị, do chồng chị mất trước ông bà nên phần thừa kế mà chồng chị đáng ra phải được hưởng từ việc phân chia di sản thừa kế của ông bà khi chồng chị còn sống sẽ do các con của vợ chồng chị thế vị vào để hưởng.
Thừa kế thế vị không áp dụng đối với chị do đó chị không được quyền hưởng di sản thừa kế của ông bà khi di sản của ông bà được chia theo pháp luật.
Thứ hai, về quyền lập di chúc của bố mẹ chồng chị:
Theo quy định tại Điều 609 Bộ luật dân sự 2015 thì cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình cho người khác sau khi mất. Do đó, bố mẹ chồng chị hoàn toàn có quyền lập di chúc để định đoạt phần tài sản của mình cho người con gái.
Trong trường hợp di chúc của bố mẹ chị được lập hợp pháp theo quy định của pháp luật thì khi bố, mẹ chị mất, di chúc sẽ phát sinh hiệu lực. Khi đó người được bố mẹ chị định đoạt cho hưởng di sản trong di chúc sẽ được quyền hưởng di sản thừa kế. Những tài sản khác của bố mẹ chị không được định đoạt trong di chúc thì sẽ được phân chia theo quy định của pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bố, mẹ chồng chị.
Lưu ý:
Văn bản pháp luật được áp dụng có hiệu lực ở thời điểm tư vấn, liên hệ với Công ty Luật TNHH Tháng Mười để được tư vấn miễn phí và sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp - hiệu quả.
Quý khách hui lòng liên hệ: Điện thoại: (024) 66.558.661 - 0936.500.818 Hoặc gửi về địa chỉ email: congtyluatthang10@gmail.com
Sự hài lòng của bạn, là thành công của chúng tôi!
Bình luận: