Nội dung câu hỏi: Bố tôi mất năm 2005, mẹ tôi nghĩ đã già sau khi chia thừa kế cho con tại VP luật sư khoảng vài năm có sự chứng kiến của tổ dân phố và tôi (sổ đỏ khi đó đứng tên bà chủ sở hũu cùng con trai của bà) nhưng vì như thế nào tôi không rõ mẹ tôi ủy quyền lần 2 cho con trai (tôi không được biết) thật không may anh trai tôi lại qua đời trước mẹ không như ý mẹ tôi hi vọng dựa con trai lú cuối đời. Nay bà muốn bán mảnh đất bà đứng tên cùng con trai để có tiền vào trại dưỡng lão. Nhưng con dâu bà quyết không hợp tác, giấu sổ đỏ. Nay mẹ tôi muốn hủy sổ đỏ lần ủy quyền thứ 2. Mẹ tôi sẽ phải làm như thế nào, mảnh đất này là do sức lao động của mẹ tôi ? Rất mong được giúp đỡ. Trân trọng.
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Tháng Mười, mời bạn tham khảo nội dung tư vấn dưới đây của Chúng tôi:
Theo nội dung chị cung cấp, bố chị đã mất năm 2005, sau khi bố mất các đồng thừa kế đã thực hiện thủ tục phân chia di sản thừa kế tại cơ quan có thẩm quyền và đã chuyển giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và nhà ở gắn liền với đất (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) để mẹ chị và anh trai chị cùng đứng tên đồng sở hữu. Như vậy, xác định theo nội dung Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì mẹ chị và anh trai chị đều có quyền sở hữu đối với tài sản này.
Tuy nhiên, cũng theo nội dung chị cung cấp mẹ chị có thực hiện ủy quyền lần 2 cho anh trai chị, nhưng do chị không nêu rõ việc ủy quyền lần 2 giữa mẹ và anh trai chị được thực hiện cụ thể thế nào, nội dung ủy quyền ra sao, bản chất là ủy quyền thôi hay là tặng cho/chuyển nhượng… do đó Chúng tôi sẽ đưa ra một số trường hợp có thể xảy ra với trường hợp của chị để chị có thể xem xét và xác định với trường hợp cụ thể của gia đình.
Trường hợp thứ nhất: mẹ chị đã thực hiện thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất, chuyển quyền sở hữu phần diện tích đất thuộc sở hữu của mình cho người con trai
Theo quy định tại Điều 459 Bộ luật dân sự 2015 thì việc tặng cho quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền và việc tặng cho này phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Do vậy, nếu mẹ chị có ký tên trên các giấy tờ trong đó thể hiện nội dung đồng ý tặng cho phần tài sản thuộc sở hữu của mình cho người con trai, văn bản này được công chứng, chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền và người con trai đã thực hiện thủ tục đăng ký sang tên đối với phần tài sản này thì có căn cứ xác định việc tặng cho đã hoàn thành, khi đó tài sản là quyền sử dụng đất này không còn thuộc sở hữu của mẹ chị.
Mẹ chị chỉ được quyền đòi lại tài sản đã tặng cho khi mẹ chị chứng minh được việc tặng cho này thực hiện khi mẹ chị không minh mẫn, sáng suốt, không đúng ý chí của mẹ chị… hoặc việc tặng cho này là tặng cho có điều kiện, điều kiện tặng cho phải được ghi nhận trong hợp đồng tặng cho và người con trai vi phạm các điều kiện tặng cho đã được thỏa thuận trong hợp đồng tặng cho.
Trong trường hợp không có căn cứ chứng minh việc tặng cho là vi phạm pháp luật và việc tặng cho không có điều kiện thì không có căn cứ để mẹ chị đòi lại phần tài sản đã tặng cho này.
Tuy nhiên, do anh trai chị đã mất do đó trường hợp này sẽ phát sinh vấn đề liên quan đến phân chia di sản thừa kế đối với phần di sản thuộc sở hữu của người con trai. Trong trường hợp anh trai chị mất không để lại di chúc thì di sản thừa kế của anh trai chị sẽ được phân chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015, Điều 651 quy định như sau:
“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
…
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
…”
Căn cứ theo quy định nêu trên và đối chiếu với trường hợp của chị, hàng thừa kế thứ nhất của anh trai chị bao gồm mẹ chị, chị dâu chị và các cháu của chị. Mỗi người được hưởng một phần di sản bằng nhau.
Trong trường hợp này do phát sinh vấn đề phân chia di sản thừa kế do đó mẹ chị vẫn có quyền hưởng thừa kế đối với phần tài sản của anh chị trong đó bao gồm cả quyền sử dụng đất đứng tên anh chị. Mẹ chị vẫn có quyền yêu cầu phân chia di sản thừa kế để hưởng phần di sản thừa kế của mình. Trong trường hợp người con dâu không đồng ý phân chia, không đồng ý giao giấy chứng nhận thì mẹ chị có quyền khởi kiện đến Tòa án để yêu cầu phân chia di sản thừa kế.
Trường hợp thứ hai: mẹ chị chỉ ủy quyền cho anh trai chị thay mặt mình quản lý, sử dụng phần đất và không có nội dung thể hiện về việc tặng cho tài sản, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn do mẹ và anh trai chị cùng đứng tên. Trong trường hợp này phần tài sản của mẹ chị vẫn thuộc sở hữu của mẹ chị, khi anh trai chị mất hợp đồng ủy quyền đương nhiên bị chấm dứt do người nhận ủy quyền không còn. Khi đó mẹ chị được quyền yêu cầu người con dâu trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mình. Trong trường hợp người con dâu không giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mẹ chị có thể trình báo cơ quan quản lý đất đai về việc mất giấy chứng nhận và đề nghị cấp lại giấy chứng nhận.
Tuy nhiên, do đất là tài sản thuộc sở hữu chung của mẹ và anh trai chị do đó nếu mẹ chị muốn bán thì phải thỏa thuận được với những người thừa kế của anh trai chị để xác định phần đất nào của mẹ, phần đất nào của anh trai. Trong trường hợp các bên không thỏa thuận để xác định được thì có thể khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực để yêu cầu giải quyết.
Như vậy, có thể thấy trong cả hai trường hợp thì nếu tài sản có một phần (hoặc toàn bộ) là của anh trai bạn thì khi anh trai bạn chết mà không để lại di chúc thì di sản sẽ được chia theo pháp luật, trong đó người thừa kế có cả mẹ bạn và người chị dâu. Vì vậy, việc định đoạt tài sản này bắt buộc phải có sự đồng thuận của cả mẹ bạn và người chị dâu. Trường hợp không thể thỏa thuận được thì một trong các bên có thể khởi kiện ra tòa án để yêu cầu giải quyết.
Lưu ý:
Văn bản pháp luật được áp dụng có hiệu lực ở thời điểm tư vấn, liên hệ với Công ty Luật TNHH Tháng Mười để được tư vấn miễn phí và sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp - hiệu quả.
Quý khách hàng vui lòng liên hệ: Điện thoại: (024) 66.558.661 - 0936.500.818 Hoặc gửi về địa chỉ email: congtyluatthang10@gmail.com
Sự hài lòng của bạn, là thành công của chúng tôi!
Bình luận: