I. Tình huống của tôi:
Tôi là nam, sống độc thân. Năm 2025 tôi có nhu cầu sinh con nên tôi đã sang Bangkok, Thái Lan nhờ một bệnh viện thực hiện việc thụ tinh nhân tạo, tại đây tôi đã xin trứng của 1 người phụ nữ người Thái Lan (hiện nay tôi không còn liên lạc được với người này) và nhờ 1 người em gái họ mang thai hộ (không có Hợp đồng mang thai hộ).
Hiện nay, cháu bé nhà tôi đã sinh tại Việt Nam và tôi đang tiến hành việc xét nghiệm ADN và nghiên cứu thủ tục đăng ký giấy khai sinh cho cháu.
II. Câu hỏi xin tư vấn:
- Trường hợp của tôi có thể làm thủ tục đăng ký khai sinh và nhận cha cho con được không?
- Khi khai sinh cho con phần thông tin của người mẹ được xác định như nào?
- Theo quy định của Bệnh viện nơi cháu sinh ra, bệnh viện sẽ phát hành Giấy chứng sinh cho cháu bé, tuy nhiên trên Giấy chứng sinh lại ghi tên người mẹ là người đẻ cháu, tức là người em gái họ mà tôi nhờ mang thai hộ. Theo tôi, việc xác định mẹ như trên là không chính xác và tôi cũng không muốn ghi trên Giấy chứng sinh như vậy. Trong trường hợp trên, khi đi đăng ký khai sinh và kết hợp nhận cha, con, tôi không dùng Giấy chứng sinh, thay vào đó tôi có thể dùng Giấy cam đoan về việc sinh hoặc văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh có được không? Nếu được thì tôi làm Giấy cam đoan theo quy định nào?
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Tháng Mười, mời bạn tham khảo nội dung tư vấn dưới đây của Chúng tôi:
Thứ nhất, về vấn đề đăng ký nhận cha, con kết hợp với đăng ký khai sinh:
Theo thông tin anh cung cấp, hiện tại anh chưa đăng ký kết hôn và nhờ người em họ mang thai hộ, trong trường hợp này thỏa thuận nhờ mang thai hộ giữa anh và người em họ là không phù hợp do không đáp ứng đủ các quy định về điều kiện mang thai hộ theo quy định tại Điều 95 Luật hôn nhân và gia đình 2014. Do đó, chưa có căn cứ để xác định ngay anh là cha ruột của cháu bé và ghi nhận trong Giấy khai sinh khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền.
Trong trường hợp này, để ghi nhận thông tin anh là cha ruột của cháu trong Giấy khai sinh thì anh phải thực hiện thủ tục nhận cha, con sau đó đăng ký khai sinh theo quy định.
Trong trường hợp tại thời điểm đăng ký khai sinh người cha có yêu cầu thực hiện thủ tục nhận cha, con và không phát sinh tranh chấp liên quan đến vấn đề nhận cha, con thì cơ quan có thẩm quyền có thể kết hợp đăng ký nhận cha, con với đăng ký khai sinh theo quy định tại Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP về đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ. Điều 15 quy định như sau:
“1. Ủy ban nhân dân cấp xã nơi trẻ đang cư trú có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ.
….
3. Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh người cha yêu cầu làm thủ tục nhận con theo quy định tại Khoản 1 Điều 25 của Luật Hộ tịch thì Ủy ban nhân dân kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh; nội dung đăng ký khai sinh được xác định theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 của Nghị định này.”
Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên thì có căn cứ để giải quyết đăng ký nhận cha, con và kết hợp với đăng ký khai sinh trong trường hợp của anh.
Thứ hai, về vấn đề ghi nhận thông tin về người mẹ trên Giấy khai sinh, Giấy chứng sinh:
- Về vấn đề đăng ký khai sinh trong trường hợp không xác định được người mẹ:
Khoản 4 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định về đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ như sau: “…4. Trường hợp trẻ chưa xác định được mẹ mà khi đăng ký khai sinh cha yêu cầu làm thủ tục nhận con thì giải quyết theo quy định tại Khoản 3 Điều này; phần khai về mẹ trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ em để trống…”
Vấn đề đăng ký khai sinh cho con theo quy định tại Khoản 4 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP được áp dụng trong trường hợp trẻ em được sinh ra nhưng không xác định được ai là mẹ. Nếu tại thời điểm đăng ký khai sinh, không có hồ sơ, giấy tờ ghi nhận lại thông tin về người mẹ (Giấy chứng sinh, Giấy xác nhận của người làm chứng hoặc giấy cam kết về sự kiện sinh…) và người cha thực hiện thủ tục nhận cha, con thì có căn cứ để xác định đây thuộc trường hợp trẻ chưa xác định được mẹ.
Đồng thời tại Khoản 1 Điều 16 Thông tư 15/2015/TT-BTP có quy định về hướng dẫn đăng ký nhận cha, mẹ, con, bổ sung hộ tịch trong một số trường hợp đặc biệt như sau:
“1. Trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng, không đăng ký kết hôn, sinh con, người con sống cùng với người cha, khi người cha làm thủ tục nhận con mà không liên hệ được với người mẹ thì không cần có ý kiến của người mẹ trong Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con.
Nếu có Giấy chứng sinh và giấy tờ tuỳ thân của người mẹ thì phần khai về người mẹ được ghi theo Giấy chứng sinh và giấy tờ tuỳ thân của người mẹ. Nếu không có Giấy chứng sinh và giấy tờ tuỳ thân của người mẹ thì ghi theo thông tin do người cha cung cấp; người cha chịu trách nhiệm về thông tin do mình cung cấp.”
Như vậy, căn cứ theo các quy định nêu trên nếu không xác định được người mẹ cho con thì anh có thể thực hiện thủ tục nhận cha, con kết hợp với đăng ký khai sinh mà không cần có sự đồng ý của người mẹ và không ghi nhận thông tin người mẹ trên giấy khai sinh của con theo quy định tại Khoản 4 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
- Đối với vấn đề cấp Giấy chứng sinh của bệnh viện:
Về nguyên tắc khi cấp và sử dụng Giấy chứng sinh thì khi trẻ em được sinh ra, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm cấp và ghi đầy đủ thông tin trên Giấy chứng sinh theo mẫu quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, mặc dù trên thực tế người em họ của anh là người thực hiện mang thai hộ theo thỏa thuận giữa hai bên và cháu bé không phải là con ruột của người em họ nhưng do thỏa thuận mang thai hộ không phù hợp với quy định do đó bệnh viện không thể căn cứ vào thỏa thuận của anh và người em họ để xác định người em họ không phải là mẹ của cháu bé và không cấp Giấy chứng sinh.
Do vậy, phía bệnh viện thông báo họ sẽ cấp Giấy chứng sinh có ghi nhận thông tin người em họ anh là mẹ của cháu bé là có căn cứ.
- Đối với vấn đề không sử dụng Giấy chứng sinh khi làm thủ tục đăng ký khai sinh:
Theo thông tin anh cung cấp, tại thời điểm làm thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu bé, anh có ý định không sử dụng Giấy chứng sinh để làm thủ tục và muốn thay thế bằng giấy cam đoan về sự kiện sinh hoặc văn bản xác nhận của người làm chứng sự kiện sinh theo quy định tại Khoản 1 Điều 16 Luật Hộ tịch 2014. Tuy nhiên, giấy cam đoan này được áp dụng trong trường hợp người mẹ sinh con tại nhà, không có người làm chứng và làm giấy cam đoan để xác định đúng là người mẹ tự sinh con tại nhà.
Đối với trường hợp của anh, nếu anh sử dụng giấy cam đoan này để thay cho Giấy chứng sinh thì trên Giấy cam đoan phải thể hiện thông tin người tự sinh tại nhà. Do vậy, nếu Giấy cam đoan của anh không thể hiện thông tin người mẹ tự sinh tại nhà thì cũng không có giá trị pháp lý.
Thứ ba, về thủ tục đăng ký khai sinh cho con:
Nếu trong trường hợp không xác định được người mẹ cho con (tức nghĩa khi làm thủ tục tại cơ quan có thẩm quyền không có hồ sơ, giấy tờ ghi nhận thông tin của người mẹ) thì anh có thể tiến hành thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho con theo quy định tại Khoản 4 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
Sau khi có kết quả xét nghiệm AND của cơ quan có thẩm quyền, anh có thể chuẩn bị hồ sơ theo quy định và liên hệ với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cháu bé đang cư trú để đề nghị giải quyết thủ tục nhận cha, con kết hợp với đăng ký khai sinh.
Hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:
-
Tờ khai đăng ký khai sinh và Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu quy định;
-
Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại Điều 11 của Thông tư này;
-
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của anh;
-
Giấy cam đoan về vấn đề không xác định được thông tin về người mẹ.
Trong trường hợp sau khi xác minh thấy thông tin anh cung cấp về vấn đề không xác định được người mẹ là có căn cứ thì cơ quan hộ tịch có thẩm quyền sẽ tiến hành thủ tục đăng ký khai sinh cho anh theo quy định của pháp luật hiện hành.
Lưu ý:
Văn bản pháp luật được áp dụng có hiệu lực ở thời điểm tư vấn, liên hệ với Công ty Luật TNHH Tháng Mười để được tư vấn miễn phí và sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp - hiệu quả.
Quý khách hui lòng liên hệ: Điện thoại: (024) 66.558.661 - 0936.500.818 Hoặc gửi về địa chỉ email: congtyluatthang10@gmail.com
Sự hài lòng của bạn, là thành công của chúng tôi!
Bình luận: